İçeriğe atla

500 TL ve üzeri siparişlerde kargo ücretsiz

← Tüm yazılar

İlkokulda STEM: 1-4. Sınıfta Neler Yapılır, Evde Nasıl Desteklenir?

14 Kasım 2026 · STEM Çocuk

Solda Ahşap Dönme Dolaplı Kuyu'nun krankını çeviren bir çocuk, sağda Da Vinci Köprüsü'nü kuran çocuk elleri

"Bu köprü neden çökmüyor?" diye soran 8 yaşındaki bir çocuk, farkında olmadan bir mühendislik sorusu sormuş olur. İlkokulda STEM, bu tür soruları derse taşımakla başlar.

İlkokul yılları bunun için iyi bir dönem. Çocuk okuyup yazmaya başlamıştır, ölçmeyi öğrenir. Ama hâlâ eliyle bir şey yapmaktan sıkılmaz. Bu yazıda 1-4. sınıf için sınıf içi örnekleri, bir STEM dersinin akışını ve velinin evde yapabileceklerini bir araya getirdik.

İlkokulda STEM ne demek?

STEM'in harfleri bilim, teknoloji, mühendislik ve matematiğe karşılık gelir. İlkokulda bunlar ayrı başlıklar olarak değil, tek bir problemin parçaları olarak çalışılır. Kâğıt bir köprünün kaç bozuk para taşıdığını saymak matematiktir. Köprüyü güçlendirmenin yolunu aramak ise mühendislik.

Öğretim programıyla da bağı var. Fen bilimleri dersi 3. sınıfta başlar. 1. ve 2. sınıfta doğa ve çevreyle ilgili gözlemler hayat bilgisi dersinin içindedir. Ölçme, geometrik şekiller ve veri toplama ise matematikte her yıl karşınıza çıkar. Bir STEM etkinliği bu konuları tek bir sorunun etrafında buluşturur.

Programda STEM adında ayrı bir ders yok. Etkinlikler bu derslerin içinde, kulüp ya da atölye saatlerinde yapılır.

Bir STEM dersi nasıl ilerler?

Çoğu STEM etkinliği aynı döngüyü izler. Adımların adı kaynaktan kaynağa değişir, özü aşağı yukarı şöyle:

  • Sor. Gerçek bir problem verin: "Bu köprü 10 bozuk parayı taşıyabilir mi?"
  • Çiz. Çocuklar kurmadan önce ne yapacaklarını çizer. Yarım sayfa yeter.
  • Kur. Küçük gruplar, belli bir malzemeyle.
  • Dene. Sonucu ölçüp yazın. Kaç para, kaç saniye, kaç santimetre?
  • İyileştir. Bir şeyi değiştirip yeniden deneyin. Neyin değiştiğini de yazın.

En sık atlanan adım sonuncusu. Ders saati biter, iyileştirme kalır. Oysa çocuk en çok şeyi orada fark eder. Bu yüzden bir projeyi tek ders saatine sıkıştırmak yerine 2-3 ders saatine yaymanızı öneririz.

1. ve 2. sınıf: kısa, somut, bol tahminli

Bu yaşta görevi kısa tutun. Sonuç hemen görülsün.

  • Gölge takibi. Bahçede yere dikilen bir çubuğun gölgesini sabah ve öğlen tebeşirle çizin. Öğlen gölge neden kısaldı?
  • Rampa yarışı. Kitaplarla eğimi değiştirilen karton bir rampadan oyuncak araba bırakın. Hangi eğimde en uzağa gitti? Mesafeyi adımla ölçün.
  • Bardak kule. Plastik bardaklarla en yüksek kuleyi kurun. Kaç bardak kullandınız, kaç bardakta yıkıldı?

Grupları 3-4 kişilik kurun. Her çocuğun bir görevi olursa (kuran, sayan, kaydeden) kimse kenarda kalmaz.

3. ve 4. sınıf: ölçmek ve kayıt tutmak

Fen bilimleri dersinin başlamasıyla çocuklar deney kaydı tutmaya alışır. Projeler de biraz uzar.

  • Çivisiz köprü. Çubukların birbirine geçirilmesiyle ayakta duran bir köprü. Yükü nasıl taşıdığını ders ders anlatan Da Vinci Köprüsü öğrenme senaryomuz 2-4. sınıf için yazıldı ve 3 ders saati sürer.
  • Kuyu çıkrığı. Kova doğrudan çekilince mi daha kolay kalkar, çıkrıkla mı? Kuyu çıkrığı öğrenme senaryosu 3-4. sınıf için, 4 ders saati.
  • Fasulye gözlem defteri. Islak pamukta fasulye çimlendirin. Filizin boyunu her gün ölçüp tabloya yazın, hafta sonunda basit bir grafik çizin.

Senaryoların yazdırılabilir PDF'leri okullar ve kurumlar sayfamızda. Daha fazla fikir için STEM proje örnekleri yazımıza bakabilirsiniz.

Değerlendirme: ürüne değil sürece bakın

"Köprü çöktü, olmadı" demek kolay. Ama çöken köprüden sonra çocuğun neyi değiştirdiği çok daha fazlasını anlatır. Değerlendirirken şu sorulara bakabilirsiniz:

  • Kurmadan önce bir çizim ya da plan yaptı mı?
  • Sonucu ölçüp yazdı mı?
  • En az bir değişiklik deneyip farkı söyleyebildi mi?
  • Grubunda bir görevi üstlendi mi?

Bu dört soruya üç düzeyli basit bir dereceli puanlama anahtarı yeter.

Veli evde ne yapabilir?

Evde STEM için ayrı bir oda ya da pahalı bir set gerekmez. Birkaç alışkanlık yeter.

  • Cevabı hemen vermeyin. "Sence neden?" diye sorun, sonra birlikte deneyin.
  • Ölçmeyi günlük işlere katın. Kekin malzemelerini birlikte tartın. Odanın uzunluğunu adımla ölçün.
  • Yarım kalan işe izin verin. Masada bekleyen bir model, ertesi gün yeniden oturmak için iyi bir sebeptir.
  • Okulda ne yaptığını sorun. "Bugün ne kurdunuz?" sorusu, "Okul nasıldı?" sorusundan çok daha fazla cevap getirir.

Mutfaktaki malzemelerle yapılacak deneyler evde STEM etkinlikleri yazımızda.

Sık sorulan sorular

İlkokulda STEM ayrı bir ders mi?

Hayır. Programda STEM adında bir ders yok. Fen bilimleri, matematik ve hayat bilgisi derslerinde ya da kulüp ve atölye saatlerinde uygulanır.

Bir STEM projesi kaç ders saati sürer?

Küçük bir etkinlik tek ders saatine sığar. Tasarlama, kurma, deneme ve iyileştirmeyi kapsayan bir proje için 2-5 ders saati planlayın. Senaryolarımız 3 ile 5 ders saati arasında.

Kalabalık sınıfta nasıl yönetilir?

3-4 kişilik gruplar kurun, her çocuğa bir görev verin. Malzemeyi önceden grup başına tepsilere ayırmak dağınıklığı azaltır.

7-9 yaş için hangi set uygun?

Bu yaşta çocuk kurulum kartını kendisi izleyebilir. Parça sayısı az bir setle başlamak iyi bir seçim. Yaşa göre liste 7-9 yaş sayfamızda.

Sınıfta kullanılabilecek ahşap setler

Senaryolarda kullandığımız Da Vinci Köprüsü 15 parçadır; vida, çivi ve yapıştırıcı olmadan ayakta durur. Ahşap Dönme Dolaplı Kuyu 6-10 yaş içindir ve kurulumu yaklaşık 60-90 dakika sürer. Sınıf paketleri ve teklif için okullar ve kurumlar sayfamıza bakabilirsiniz. Setler doğal huş ahşaptan lazerle kesilir; kendi atölyemizde, yerli üretim.