Da Vinci Köprüsü Nasıl Yapılır? Çivisiz Köprünün Mantığı
21 Ekim 2026 · STEM Çocuk

Bir avuç dil çubuğunu masaya yayın. Çivi yok, ip yok, tutkal yok. Yine de bu çubuklar doğru sırayla birbirine geçince üstüne yük konabilen bir kemer çıkar. Da Vinci köprüsü nasıl yapılır, neden dağılmadan durur? Önce köprünün geçmişine ve mantığına bakalım. Sonra evde dil çubuğuyla adım adım kuralım, sınıf için de bir yük testi ekleyelim.
Da Vinci köprüsü nedir?
Da Vinci köprüsü, parçaları yalnızca birbirine geçirilerek kurulan ve kendi kendini taşıyan bir köprüdür. Çizimleri Leonardo da Vinci'nin defter sayfalarında yer alır. Bu sayfalar bugün Codex Atlanticus adıyla bilinen derlemede bulunuyor. Derleme, Milano'daki Ambrosiana Kütüphanesi'nde saklanıyor.
Köprüde çivi, ip ya da ahşap pim kullanılmaz. Benzer boydaki tahtalar sırayla birbirinin altından ve üstünden geçirilir. Çizimin askerî bir amaçla, birliklerin bir dereyi çabucak geçmesi için düşünüldüğü tahmin ediliyor. Gerçekten kullanılıp kullanılmadığı ise bilinmiyor.
Da Vinci köprüsü hikayesi: adı aynı, 2 farklı köprü
"Da Vinci köprüsü" diye arama yaptığınızda 2 ayrı tasarımla karşılaşabilirsiniz. Bu ikisi sık sık birbirine karıştırılır.
- Çivisiz köprü: Yukarıda anlattığımız, çubukların birbirine geçerek durduğu köprü. Evde ve sınıfta kurulan model budur.
- Haliç köprüsü: Leonardo, 1502-1503 yıllarında Sultan II. Bayezid'e yazdığı bir mektupta Haliç için taş bir köprü önerdi. Tek açıklıklı bu köprünün boyu yaklaşık 240 metre olacaktı. Köprü hiç yapılmadı.
Da Vinci köprüsü nerede?
Çivisiz köprünün bilinen bir yeri yok. Elimizde Leonardo'nun çizimleri var. Haliç için önerilen taş köprü de İstanbul'da hiç inşa edilmedi. Bu tasarımdan esinlenen daha küçük bir yaya ve bisiklet köprüsü ise 2001'de Norveç'in Ås kentinde yapıldı. Norveçli sanatçı Vebjørn Sand'ın girişimiyle kurulan bu köprüde taş yerine lamine ahşap kullanıldı.
Çivisiz köprü nasıl ayakta kalıyor? Da Vinci köprüsü mantığı
Köprüyü bir arada tutan 2 şey var: ağırlık ve sürtünme.
Köprüde 2 tür çubuk bulunur. Uzun çubuklar köprü boyunca uzanır. Enine çubuklar ise bunların üstüne ya da altına çapraz yatar. Her uzun çubuk 3 noktadan temas eder. Uçları birer enine çubuğun üstüne yaslanır. Ortasına da üstten başka bir enine çubuk bastırır.
Böylece her parça hem bir yükü taşır hem de başka parçalar tarafından taşınır. Tek başına ayakta duran bir parça yoktur.
Köprünün üstüne yük koyduğunuzda çubuklar birbirine daha sıkı bastırır. Birbirine sıkı bastıran yüzeyler arasında sürtünme de artar. Bu yüzden köprü, üstüne hafif bir yük konunca boş hâline göre daha sıkı durur. Yük çubuktan çubuğa geçerek iki uca, oradan da zemine iner.
Kemer biçimi de işin içinde. Kemer, yükü ayaklarına aktarırken ayaklarını dışa doğru da iter. Kaygan bir masada ayakların kaymasının nedeni budur.
Zayıf yanları da var bu köprünün. Aşağıdan itildiğinde ya da bir çubuk çekildiğinde dağılabilir. Yukarıdan gelen yüke dayanır ama yandan gelen bir itme onu devirebilir.
Da Vinci köprüsü nasıl yapılır? Dil çubuğuyla adım adım
Da Vinci köprüsü yapımı için özel bir malzeme gerekmez. Evdekiler yeter. İlk deneme için 30 dakika kadar ayırın. Sıra oturduktan sonra ikinci köprü genellikle daha kısa sürer.
Da Vinci köprüsü malzemeleri
- 17 dil çubuğu ya da ucu açılmamış, aynı boyda 17 kalem (10'u uzun, 7'si enine çubuk olacak)
- Kaymayan bir zemin, örneğin masa örtüsü, halı ya da büyük bir karton
- 2 kitap
- Varsa 3 farklı renkte çubuk (iç çiftler, dış çiftler ve enine çubuklar için birer renk)
Renkli çubuklar şart değil, ama sırayı takip etmeyi kolaylaştırır. Kalem kullanacaksanız sivri uçlu olanları kenara ayırın.
1. adım: İlk enine çubuğu koyun
Bir çubuğu masaya soldan sağa doğru yatırın. Köprü sizden ileriye doğru uzayacak.
2. adım: İlk dış çifti yerleştirin
2 çubuğu sizden ileriye doğru, birbirine paralel koyun. Arka uçları enine çubuğun üstüne, iki kenarına yakın yaslansın. Bu çift "dış çift" olsun.
3. adım: Ortaya bir enine çubuk yatırın
Dış çiftin ortasına, üstten çapraz bir enine çubuk koyun.
4. adım: İç çifti ekleyin
2 çubuğu dış çiftin arasına, birbirine daha yakın yerleştirin. Arka uçlarını 3. adımdaki enine çubuğun üstüne yaslayın. Bu çift "iç çift" olsun.
5. adım: Yeni enine çubuğu araya sıkıştırın
Dış çiftin ön uçlarını hafifçe kaldırın. İç çiftin ortasına, üstten bir enine çubuk koyun. Kaldırdığınız uçları bu çubuğun üstüne bırakın.
6. adım: Aynı sırayla devam edin
Artık kural hep aynı. Yeni çiftin arka uçları, en son koyduğunuz enine çubuğun üstüne yaslanır. Bir önceki çiftin ön uçlarını kaldırır, yeni çiftin ortasına bir enine çubuk koyarsınız. Sonra kaldırdığınız uçları bu çubuğun üstüne bırakırsınız. Çiftler sırayla bir dış, bir iç olur.
Çubuklar bitince son çiftin ön uçlarının altına son enine çubuğu koyun. Ön uç havada kalırsa altına bir kitap yerleştirin. Sonra köprüyü yavaşça bırakın.
6 yaşındaki bir çocukla kuruyorsanız köprüyü siz tutun, çubukları o yerleştirsin. Kurulum sırasında yetişkinin rolüne dair önerileri maket ve kurulum setleri rehberimizde bulabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Alt-üst sırasını karıştırmak: Uzun çubukların uçları enine çubukların üstünde, ortası ise bir enine çubuğun altında kalmalı. Tek bir çubuk ters geçerse köprü yükselmez.
- İç ve dış çiftleri aynı aralıkla koymak: Çubuklar birbirine çarpar ve örgü oturmaz.
- Farklı boyda çubuklar: Köprü yamulur ve bir yanı daha çabuk kayar.
- Kaygan zemin: Kemer ayaklarını dışa iter. Her ayağın dış tarafına birer kitap dayayın.
- Tek başına kurmaya çalışmak: Birkaç bölümden sonra çubuklar kaymaya başlayabilir. Bir kişi tutsun, diğeri çubuk eklesin.
- Kurulu köprüyü taşımak: Küçük bir sarsıntı bile köprüyü dağıtabilir. Testi kurduğunuz yerde yapın.
Köprünüz ne kadar taşır? Sınıfta yük testi
Da Vinci köprüsü sınıfta kısa bir mühendislik etkinliğine dönüşebilir. 3-4 kişilik gruplara aynı sayıda çubuk verin. Her grup kendi köprüsünü kursun, sonra yük testine geçilsin.
- Köprünün ortasına küçük bir kâğıt bardak yerleştirin.
- Bardağa madeni paraları tek tek ekleyin ve her seferinde köprüyü gözleyin.
- Köprü çökünce bardaktaki para sayısını not edin.
- İlk hangi çubuğun kaydığına bakın. Zayıf nokta çoğu zaman orasıdır, en azından ilk bakılacak yer orası.
- Aynı çubuk sayısıyla daha uzun ya da daha kısa bir köprü kurup testi tekrarlayın.
Testten sonra gruplarla şu soruları konuşabilirsiniz: Yük eklenince köprü neden önce sıkılaştı? Köprü uzayınca taşıdığı yük değişti mi? Kalemle kurulan köprü ile dil çubuğuyla kurulan arasında fark var mı?
Ortamda 3 yaşından küçük çocuk varsa madeni paraları ortada bırakmayın. Ekran dışı başka etkinlik fikirleri için evde uygulanabilir 7 etkinlik yazımıza da göz atabilirsiniz.
Dil çubuğu köprüsü ile hazır set arasındaki fark
Dil çubuğuyla kurulan köprü, mantığı görmek için kolay bir başlangıç. Ama evdeki çubukların boyu ve kalınlığı birbirini tutmayabilir. Sırayı da her seferinde baştan çözmek gerekir.
STEM Çocuk Da Vinci Köprüsü, Leonardo'nun kendi kendini taşıyan köprü tasarımından esinlenir. Setin içinde lazer kesim huş ahşap köprü parçaları ve adım adım kurulum kartı var. Vida, çivi ya da yapıştırıcı kullanılmaz. Parçalar birbirini destekleyerek ayakta durur. Kurarken çocuğunuz denge ve ağırlık dağılımını elleriyle dener.
Set 6 yaş ve üzeri için hazırlandı. Doğal ahşap: %100 huş katmanlardan. Kendi atölyemizde, yerli üretim.
Setin ayrıntılarını ürün sayfasında, okullara yönelik toplu sipariş bilgisini de okullar için sayfamızda bulabilirsiniz.